# استقرار و پایش — فاز ۷ (Jev + Observability)

وضعیت به‌روزشده: 2026-10-12 · برنچ: `prod-v7` · **هیچ پوشی انجام نمی‌شود تا مالک دستور بدهد.**

## الف) وضعیت فعلی

- بات همین حالا **روی استک لوکال** اجرا می‌شود (long-polling بله؛ بدون پورت ورودی) و
  `JEV_ENABLED` + `OBS_ENABLED` روی آن فعال است.
- استقرار بات روی سرور یک **تصمیم جدا** است (نه بخشی از مرج تیم). تا آن تصمیم، بات لوکال می‌ماند.
- ⚠️ **قانون یک‌پولره:** Bale فقط اجازه‌ی یک مصرف‌کننده‌ی `getUpdates` می‌دهد. اگر باتِ سرور و
  باتِ لوکال هم‌زمان روشن باشند، پیام‌ها بین آن‌ها گم/تکراری می‌شوند. **قبل از روشن‌کردن بات سرور،
  بات لوکال باید خاموش شود.**

## ب) پیش‌نیازهای سرور (وقتی تصمیم گرفته شد)

کلیدها و تنظیم‌های بات (در گیت نیستند — از طریق Coolify env یا فایل `bot/.env` روی سرور):

| متغیر | مقدار |
|---|---|
| `PROCUREMENT_BOT_BOT_TOKEN` | توکن بله (rotated — بخش امنیتی پایین را ببین) |
| `PROCUREMENT_BOT_AI_API_KEY` | کلید DeepSeek |
| `PROCUREMENT_BOT_TYPESAFE_API_KEY` | کلید Jev |
| `PROCUREMENT_BOT_API_BASE_URL` | `http://api:8000/api/v1` |
| `PROCUREMENT_BOT_DATABASE_URL` | `postgresql+asyncpg://postgres:***@postgres:5432/procurement` |
| `PROCUREMENT_BOT_JEV_CONF_EXACT` / `_FLOOR` | اختیاری — پیش‌فرض کالیبره: `0.85` / `0.65` |
| `PROCUREMENT_BOT_OBS_PROMPT_VERSION` | `nlu-v2-entity-mentions` (برای prompt_hash) |

ولوم‌ها: `bot/app` (کد)، `bot/tools` (ابزارها/pایش)، `bot/data` (**صدای خام — آرشیو، نه حذف**)،
`bot/.env:ro`.

نکته: **mount جدید فقط با recreate اعمال می‌شود، نه restart** → `docker compose up -d --force-recreate bot`.

بلوک آماده‌ی سرویس بات برای کامپوز دیپلوی Coolify (فقط «در صورت» تصمیم — عمداً به فایل کامپوز
اضافه نشده چون سرویس‌شدن خودکار = خطر دو‌پولری و تغییر رفتار سرور):

```yaml
  bot:
    image: v15-bot:latest
    build: { context: ./bot, dockerfile: Dockerfile }
    restart: unless-stopped
    mem_limit: 512m
    volumes:
      - ./bot/data:/srv/bot/data
      - ./bot/tools:/srv/bot/tools
    environment:
      PROCUREMENT_BOT_BOT_TOKEN: ${BALE_BOT_TOKEN}
      PROCUREMENT_BOT_AI_API_KEY: ${AI_API_KEY}
      PROCUREMENT_BOT_TYPESAFE_API_KEY: ${TYPESAFE_API_KEY}
      PROCUREMENT_BOT_API_BASE_URL: http://api:8000/api/v1
      PROCUREMENT_BOT_DATABASE_URL: postgresql+asyncpg://postgres:${POSTGRES_PASSWORD}@postgres:5432/procurement
```

## ج) ترتیب استقرار (فقط وقتی مالک گفت «پوش کن»)

1. مهندس ارشد `prod-v7` را با بقیه مرج و CI/Coolify دیپلوی ERP را انجام می‌دهد.
2. تصمیم بات سرور (بالا) → در صورت تأیید: خاموش‌کردن بات لوکال → روشن‌کردن بات سرور.
3. **Smoke test (چک‌لیست پلن §۷ بند ۱۲):** ۱۰ پیام نمونه شامل «منشیانه/دفتر/مصطفوی» + یک ویس؛
   بررسی: اتصال دقیق‌ها، پیام ابهام با دکمه‌های کاندیدا، ساخت جدید، پیش‌نویس، ثبت نهایی.
4. راستی‌آزمایی پایش: `docker compose exec bot python tools/monitor.py --days 1`
   → قیف باید پر شود و رخدادهای همان پیام‌ها در `bot_trace_events` باشد.
5. چک سهمیه: `usage` در `jev.result` (توکن ورودی/خروجی) + latency p95.
6. **داشبوردها (به‌روز ۲۰۲۶-۱۰-۲۵، v2.1):** `PROCUREMENT_BOT_OBS_READER_PASSWORD` را در `.env` ست کنید و
   یک بار بات را restart کنید تا نقش فقط‌خواندنی `obs_reader` ساخته شود؛ سپس گرفانا را
   (ری)استارت کنید — دیتاسورس `BotPostgres` و دو داشبورد «بات — Observability خط لوله» و
   «بات — اکسپلورر پیام‌ها» خودکار provision می‌شوند (جزئیات در `monitoring/README.md`).
   صفحه‌ی فارسی داخل ERP روی `/bot-monitor` (فقط ادمین) چهار تب دارد: نمای کلی،
   **مدل‌ها** (رکورد و روند زمانی هر مدل: Jev، DeepSeek-NLU، داور، فالبک، هر STT، بهبود صدا)،
   **بخش‌ها** (مراحل به تفکیک بخش خط‌لوله) و **پیام‌ها** (پرونده‌ی هر پیام با پخش/دانلود ویس و
   ترنسکریپت همه‌ی موتورها کنار هم).
   **رسانه (v2.1):** فایل‌های بات دو-نویسی می‌شوند — دیسک (آرشیو) + باکت MinIO `bot-media`
   (env: `BOT_MINIO_ENDPOINT/BOT_MINIO_BUCKET`؛ خالی = خاموش). سرو پخش/دانلود از MinIO با
   fallback به دیسک از `/api/v1/bot-metrics/media` با لینک امضاشده‌ی کوتاه‌مدت انجام می‌شود؛
   سرویس api ولوم فقط‌خواندنی `./bot/data` دارد (ولیم جدید = `up -d --build api` برای recreate).
   برای دیدن همه‌ی پنل‌ها روی نصب تازه: `docker compose exec bot python tools/seed_observability_demo.py --days 7`
   (داده‌ها با `source='demo'` از آمار ترافیک واقعی جدا می‌مانند و در MinIO هم آینه می‌شوند).

## د) Rollback (بدون دیپلوی — فقط env + restart)

| سوئیچ | اثر |
|---|---|
| `JEV_ENABLED=false` | غیرفعال‌شدن Jev — mentionها مستقیم به فالبک DeepSeek می‌روند |
| `OBS_ENABLED=false` | خاموش‌شدن ثبت (داده‌های قبلی دست‌نخورده می‌مانند) |

حذف کامل داشبوردها (در صورت نیاز): دو JSON در `monitoring/grafana/dashboards/` + دیتاسورس در
`datasources.yml` + `backend/app/routers/bot_metrics.py` + `frontend/src/pages/BotMonitor/` + `DROP ROLE obs_reader`.
هیچ داده‌ای حذف نمی‌شود.

## ه) پایش هفتگی

```bash
docker compose exec bot python tools/monitor.py --days 7        # DIGEST
docker compose exec bot python tools/monitor.py --days 7 --check  # exit 1 اگر هشدار
```

- خروجی: کنسول + فایل `bot/data/reports/monitoring_<ts>.md`
- آمار **فقط روی ترافیک واقعی** است (calibration/test حذف می‌شوند؛ `--include-calibration` برای دیدن همه).
- هشدارها (پلن §۴.۵): حجم Observability > ۵GB یا رخداد ماهانه > ۱۰۰هزار → **جلسه‌ی «آرشیو، نه حذف»**؛
  انحراف نسخه‌ی مدل از پین `jev-1.13.0`؛ نسبت خطای Jev > ۲۰٪.
- پروکسی کیفیت: انتخاب کاربر در ابهام‌ها (گزینه اول مدل / گزینه دیگر / «هیچ‌کدام») — این عددِ A/B واقعی است.

## و) یادآوری امنیتی (از قبل علامت‌خورده — تصمیم مالک)

`docker-compose.yml` (نسخه لوکال) هنوز توکن بله و کلید DeepSeek را به‌صورت پیش‌فرض
(`:-...`) داخل خود دارد. قبل از هر پوش/جابه‌جایی سرور، چرخش کلیدها توصیه می‌شود.